De laatste open eindjes afronden

Maandag heeft iedereen (behalve Vama) zijn/haar Insights questionnaire online ingevuld. Met internet hier zo traag als dikke str… (is mijn enige echte frustratie) was de opluchting groot dat het met alle zeven op maandag lukte. Invultijd per profiel kost zo’n 20 minuten. Ik ben om 9.00 uur begonnen, om beurten met een of meerdere personen naar het internetcafé gegaan en was om 17.00 uur eindelijk klaar. Prio nummer een kon van mijn lijstje af. Prio twee was mijn belofte aan Tsitsi om haar te bezoeken in Lesotho. Zij blijkt alleen deze week thuis te zijn en volgende week veel weg voor het werk. Dus uitzoeken hoe het zit met vervoer en hoe moeilijk of makkelijk het is om er te komen. Prio drie is de ambassade in Pretoria bereiken en mijn brief aan de koning op de juiste plek krijgen.

Naar Lesotho vliegen gaat via Johannesburg en is heel duur. Handig, maar daarom geen optie. Een reis van Nhlangano naar Mafeteng (dorp waar Tsitsi woont in Lesotho) duurt met de combi in reistijd (zonder wachten, wel met overstappen) zo’n 12,5 uur.
Als je het wachten erbij telt duurt zo’n onderneming twee dagen, omdat reizen in het donker niet oké is en al helemaal niet als je de weg niet kent. De meest directe combi route is van Nhlangano naar Johannesburg, van Johannesburg naar Maseru (hoofdstad Lesotho) en van Maseru naar Mafeteng.
Dinsdag werd ik heel blij van het voorstel van Vama dat hij eventueel kan rijden als ik dat wil en alleen benzinegeld hoef te betalen. Hij moest toch nog een voorstel afronden samen met de mijnwerkersorganisatie in Lesotho en Carol (financiën SWAMMIWA) kon dan meegaan om met de financiële man van Lesotho dingen af te stemmen. Hoefde ik niet lang over na te denken. Yes! Dat betekent dat het deze week nog lukt en mijn bezoek doorgaat aan Tsitsi.
We hadden donderdag om 9.00 uur afgesproken te vertrekken. Zoals te verwachten valt liep het anders en gingen we om 13.00 uur rijden. Inmiddels geleerd dat het altijd goed komt, de vraag is alleen hoe laat. Onderweg heb ik Tsitsi laten weten dat het ons niet lukt om voor het donker bij haar te zijn en zou me de volgende dag bij haar melden.
De rit duurt tot 21.30 uur. Niet omdat het met een directe route zover rijden is (normaal kleine 7 uur), maar omdat Vama allerlei momenten inlast, inclusief een bezoek aan een winkelcentrum. Het was gezellig met Carol (en heeeel lang geleden) om zonder reden schoenen, hoeden etc. te passen.
Vama kent de weg in Lesotho. Hij vond een B&B (zonder breakfast blijkt de volgende morgen) in Maseru waar we verrassend luxe slapen voor weinig.
Vama heeft ons, voordat we naar het mijnwerkers kantoor in Maseru rijden, de berg (Thaba Bosiu = Berg van de nacht) laten zien waar de koning van Lesotho en zijn familie begraven ligt en tijdens menig oorlog als fort standhield.
We hadden nog niet ontbeten en onderaan die berg ligt een cultureel dorp waar we uitgebreid ontbeten hebben. Rijdend door Maseru uitleg gekregen bij van alles waar we langs kwamen. Luxe hoor zo’n privé gids. Go with the flow is erg fijn.

Op kantoor van Lesotho mijnwerkersorganisatie kennisgemaakt met het team. Ik heb daar even wifi en kan e-mail en Whatsapp berichten lezen. Goed nieuws, EGPAF (n.a.v. bezoek 18 juni) wil met SWAMMIWA om tafel om samenwerkingsmogelijkheden te bespreken. Afspraak voor volgende week vrijdag met Vama afgestemd en EGPAF kunnen bevestigen.
Ik heb eerder deze week bedacht dat als ik toch via Johannesburg naar huis ga met de combi ik net zo goed een stop kan maken in Pretoria. In een keer naar huis gaat niet en een overnachting in de buurt van de Nederlandse ambassade levert misschien wel op. Ik kan via Claudette (logistieke dame van VSO) per e-mail regelen dat zij voor mij het hotel boekt, Protea Hotel Manor, waar we al vaker hebben geslapen met trainingen. Dat hotel ken ik, weet ik als ik uit de trein stap wel te vinden, is vlakbij de Union Buildings (leuk om te bezoeken) en prima terrasjes. Dus als het met de ambassade niks wordt heb ik het daar zeker naar mijn zin. Van ambassade nog steeds geen reactie gehad. Per Noddeboe (NL consul) een e-mail gestuurd met de vraag of hij al iets gehoord heeft, maar we gaan alweer door, ben buiten bereik van netwerk en pak het wel weer op als ik in het hotel ben.

Vama brengt me naar het VSO huis waar Gilbert (VSO collega) woont en werkt. Heb ik dat ook gezien. Dit uitstapje lijkt weer zo’n heel complete gebeurtenis te worden. Gilbert brengt me na tijdje bijkletsen naar het busstation om in de combi naar Mafeteng te stappen. Ik ben de laatste en we rijden meteen weg.
Tsitsi krijgt van Gilbert bericht dat ik onderweg ben zodat ze er een uur bij op kan tellen dat ik aankom. Onderweg maak ik kennis met een man van (ik schat) 30 jaar. Hij is onderweg naar huis voor het weekend, omdat hij door-de-weeks in de goudmijn werkt in Zuid-Afrika. Jammer genoeg spreekt hij slecht Engels voor een goed gesprek, om vragen te stellen en (nog gezonde) mijnwerker beter te begrijpen. Eenmaal in Mafeteng brengt hij me naar het tankstation waar Tsitsi staat te wachten.

Ik heb vrijdag tot zondagochtend onderdeel uit mogen maken van Tsitsi’s gezinsleven. Haar zoontjes zijn de maand augustus samen met haar zus (Esnath) overgekomen uit Zimbabwe. Haar man komt volgende week vrijdag om een week later met Esnath en kids terug naar werk en school in Harare te gaan.
Er is een bed voor me vrij gemaakt. Tsitsi’s kinderen slapen bij haar in bed en Esnath slaapt op de bank. Ik word giga gastvrij ontvangen en vind het fijn om mee te draaien in de gewone dagelijkse dingen.
Zaterdag faciliteert Tsitsi samen met iemand van het ministerie van gezondheid een training aan een groep van 20 uitverkoren leerlingen. Het gaat erom deze jongeren te empoweren over seks, m/v lichaam en gedrag te praten met leeftijdsgenoten op school (en daarbuiten). Deze inspirerende training bijgewoond en meegedaan aan de energizers die tussendoor voorbij kwamen.
Die dag met Tsitsi, Esnath en de jongens naar het kantoor waar Tsitsi werkt gewandeld en aansluitend boodschappen gedaan, want ik ging koken.

Kort kennisgemaakt met Lesotho, een land om zeker terug te komen. Het heeft een ruig bergachtig landschap, vriendelijke mensen, is relaxt en rustig.
Paar verschillen met Swaziland die opvielen zijn veel ezels, veelal een koe per huishouden buiten aan de ketting, mannen dragen dekens en bivakmuts tegen de kou, minder loslopend vee (mannen trekken met hun vee de bergen in), groentetuinen niet afgezet, taxi’s hier werken op dezelfde manier als combi’s (als hij vol is gaat hij rijden), meeste mensen spreken slecht Engels.

Zondagochtend om 6 uur vertrokken en had weer een reis om door een ringetje te halen, totdat ik om 9 uur bij de combi van Johannesburg kwam. Ik was de laatste en we konden meteen weg. Fijn dat we meteen vertrokken en jammer dat ik geen keuze had in zitplaats. Nieuwe ervaring, 5,5 uur letterlijk klem gezeten rechts achterin, boven de benzinetank, naast big mama’s die hun dag niet hadden, met mijn rugzak op schoot en kramp in mijn bil. Voor het eerst meegemaakt dat het niet soepel liep met mensen. Dit had tot gevolg dat toen ik in Johannesburg aankwam ik geen idee had van waar de Gautrain naar Pretoria (Hatfield) was en wat het kost om er te komen en met welk vervoer. Ik was de laatste die uitstapte, iedereen was gevlogen en ik werd bestookt door jongens die aan me plukten en me vroegen waar ik heen wil. Geen paniek, heb dit al vaker meegemaakt en zeg dat ik naar Gautrain wil, want ik zal toch in Pretoria uit moeten komen. Een van de jongens neemt me mee, belooft continu dat het veilig is, hij me echt goed af zal zetten en hij een binnendoor route kent. De alarmbellen gingen aan alle kanten af bij al die teksten, maar ik had het gevoel dat ik het wel kon vertrouwen. Plus een alternatief leek niet in de buurt. Eind van het verhaal is dat ik inderdaad tot aan de voordeur van het station gebracht ben, hij me uitgelegd heeft waar ik op dinsdag moet zijn om de combi naar Nhlangano te hebben en mijn vertrouwen in de mensheid overeind blijft.
Meer geluk dan wijsheid hoorde ik achteraf van een paar Afrikaanse vrienden en collega’s. Ze zeiden dat dit een uitzondering is in Johannesburg.

Wat is douchen in een goede hotelkamer na zo’n dag een verademing. Op tijd naar bed is er niet bij. Vrijdag is er op het laatste moment een training ingelast voor Tsitsi, Tendayi en Gilbert. En raad eens waar ze zitten!!! Precies diezelfde dagen?!?!? Jawel, in hetzelfde hotel. Aan het begin van mijn avontuur trof ik het met een training waar alle VSO’ers bij aanwezig waren. Aan het einde van mijn avontuur tref ik het dat er weer een aantal is en het voelt als een extra feestelijke afsluiting in de bar van het hotel.

Nog een week waarin twee exitgesprekken met VSO plaatsvinden en mijn huis leeg moet voor vertrek. Deze week neem ik ook de tijd om afscheid te nemen van mensen in de winkels waar ik mijn boodschappen doe en de buren. Vrijdag is Ndumiso jarig en heb ik gezegd dat ik op kantoor ben. Die dag kan het team tevens vragen stellen over hun Insights profiel.
Inmiddels gehoord dat ik op zaterdag naar Johannesburg vlieg en zondagavond vertrek naar Schiphol. Zondag heb ik bedacht dat er gelegenheid is om het Apartheid Museum te bezoeken en dan zit het er echt op.